لوازم خانگی قرار نیست بعد از چند سال ناگهان از کار بیفتند؛ اما نحوه استفاده و نگهداری از آن‌ها می‌تواند عمر مفیدشان را به شکل محسوسی کاهش دهد. بسیاری از خرابی‌های زودهنگام یخچال، ماشین لباسشویی، ظرفشویی، جاروبرقی و سایر وسایل خانگی نه به دلیل کیفیت پایین دستگاه، بلکه به دلیل استفاده نادرست، سرویس نکردن و بی‌توجهی به علائم اولیه خرابی اتفاق می‌افتد.
از طرف دیگر، افزایش قیمت لوازم خانگی باعث شده تعمیر و نگهداری صحیح اهمیت بیشتری پیدا کند. در ادامه با ۷ اشتباه رایج آشنا می‌شویم که می‌توانند عمر لوازم خانگی را کوتاه کنند.
۱. تمیز نکردن منظم فیلترها
یکی از ساده‌ترین و در عین حال رایج‌ترین اشتباهات، بی‌توجهی به فیلترهای دستگاه‌هاست. فیلتر کثیف باعث می‌شود دستگاه برای انجام همان کار، فشار بیشتری به موتور و سایر قطعات وارد کند.
برای مثال:
- فیلتر جاروبرقی پر باعث کاهش مکش و افزایش فشار روی موتور می‌شود.
- فیلتر ماشین لباسشویی می‌تواند با پرز، مو و اجسام کوچک مسدود شود.
- فیلتر ماشین ظرفشویی با تجمع چربی و مواد غذایی عملکرد دستگاه را کاهش می‌دهد.
- فیلتر یا مسیر گردش هوای یخچال در صورت آلودگی می‌تواند باعث افزایش فشار کاری سیستم سرمایش شود.
بنابراین تمیز کردن فیلترها باید بخشی از برنامه نگهداری دوره‌ای لوازم خانگی باشد.
۲. استفاده بیش از ظرفیت دستگاه
پر کردن بیش از حد ماشین لباسشویی یا ظرفشویی شاید در کوتاه‌مدت باعث شود تعداد دفعات استفاده کاهش پیدا کند، اما فشار بیشتری به دستگاه وارد می‌کند.
در ماشین لباسشویی، وزن زیاد لباس‌ها می‌تواند فشار بیشتری به موتور، تسمه، بلبرینگ و سیستم تعلیق وارد کند. در ظرفشویی نیز چیدن بیش از حد ظروف ممکن است مانع گردش مناسب آب و شست‌وشوی صحیح شود.
این موضوع درباره یخچال و فریزر هم تا حدی صدق می‌کند. پر کردن بیش از اندازه فضای داخلی می‌تواند گردش هوای سرد را مختل کند.
قاعده ساده: ظرفیت اسمی دستگاه را با ظرفیت مناسب برای استفاده روزمره یکی ندانید و همیشه دستورالعمل سازنده را در نظر بگیرید.
۳. بی‌توجهی به صداها و علائم غیرعادی
یکی از اشتباهات پرهزینه این است که وقتی دستگاه هنوز کار می‌کند، علائم خرابی آن نادیده گرفته شود.
صدای غیرعادی، لرزش، بوی سوختگی، گرم شدن بیش از حد، کاهش قدرت، نشتی آب یا خاموش و روشن شدن غیرطبیعی می‌تواند نشانه وجود یک مشکل باشد.
مثلاً یک صدای غیرمعمول در ماشین لباسشویی ممکن است در ابتدا یک ایراد کوچک باشد، اما ادامه استفاده می‌تواند باعث آسیب به قطعات دیگر شود.
هرچه مشکل زودتر شناسایی شود، معمولاً احتمال تعمیر ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر بیشتر است.
۴. نصب نادرست و تراز نبودن دستگاه
نحوه نصب لوازم خانگی تأثیر مستقیمی بر عملکرد آن‌ها دارد. این مسئله به‌خصوص در دستگاه‌هایی که موتور یا قطعات متحرک دارند اهمیت زیادی دارد.
ماشین لباسشویی باید به‌درستی تراز شود. تراز نبودن می‌تواند باعث لرزش شدید هنگام چرخش دیگ شود و در طولانی‌مدت فشار بیشتری به برخی قطعات وارد کند.
یخچال نیز باید در محل مناسب و با فاصله کافی از دیوار و منابع گرما قرار بگیرد تا گردش هوا و دفع حرارت به شکل مناسبی انجام شود.
قبل از نصب هر وسیله، بهتر است دستورالعمل سازنده درباره فاصله، سطح نصب، تهویه و شرایط محیطی مطالعه شود.
۵. استفاده از شوینده یا مواد نامناسب
استفاده بیش از اندازه از مواد شوینده همیشه به معنی تمیزی بیشتر نیست.
در ماشین لباسشویی و ظرفشویی، شوینده نامناسب یا مقدار بیش از حد می‌تواند باعث ایجاد رسوب، کف زیاد و باقی ماندن مواد در بخش‌های مختلف دستگاه شود.
از طرف دیگر، استفاده از مواد نامناسب برای تمیز کردن سطح لوازم خانگی نیز ممکن است به پوشش، لاستیک‌ها، قطعات پلاستیکی یا سطوح حساس آسیب بزند.
بهتر است مقدار و نوع شوینده مطابق دفترچه راهنمای دستگاه و توصیه شرکت سازنده انتخاب شود.
۶. نادیده گرفتن سرویس و نگهداری دوره‌ای
بعضی افراد تصور می‌کنند تا زمانی که دستگاه خراب نشده، نیازی به بررسی آن وجود ندارد. این تصور می‌تواند هزینه تعمیرات را افزایش دهد.
نگهداری دوره‌ای می‌تواند شامل مواردی مانند:
- تمیز کردن فیلترها
- بررسی شیلنگ‌ها و اتصالات
- تمیز کردن بخش‌های قابل دسترس
- بررسی لاستیک درب
- بررسی مسیر تخلیه
- کنترل کابل و دوشاخه
- بررسی عملکرد غیرعادی دستگاه
- سرویس تخصصی در صورت نیاز
باشد.
البته فاصله سرویس برای هر دستگاه متفاوت است و باید با توجه به نوع وسیله، میزان استفاده و توصیه سازنده تعیین شود.
۷. استفاده از دستگاه در شرایط نامناسب برق و محیطی
نوسان برق، رطوبت زیاد، گرمای شدید، گردوغبار و نصب دستگاه در محل نامناسب می‌توانند روی عملکرد و عمر برخی لوازم خانگی تأثیر منفی بگذارند.
دستگاه‌های الکترونیکی حساس ممکن است در برابر نوسان شدید برق آسیب‌پذیر باشند. استفاده از محافظ مناسب، در مواردی که سازنده یا متخصص توصیه می‌کند، می‌تواند یک اقدام پیشگیرانه باشد.
همچنین نباید وسایل برقی را در محیط مرطوب یا در معرض مستقیم آب قرار داد. برای وسایلی مانند یخچال نیز قرار دادن دستگاه در کنار اجاق گاز یا منبع حرارت می‌تواند شرایط کاری سیستم سرمایش را دشوارتر کند.
آیا کیفیت لوازم خانگی واقعاً نسبت به گذشته کمتر شده است؟
کاهش عمر برخی لوازم خانگی را نمی‌توان فقط به یک عامل نسبت داد. کیفیت ساخت، طراحی محصول، کیفیت قطعات، نحوه استفاده، میزان استفاده، شرایط برق و محیط و کیفیت تعمیرات همگی می‌توانند در طول عمر دستگاه نقش داشته باشند.
ضمن اینکه امروزه بسیاری از لوازم خانگی دارای قطعات الکترونیکی و امکانات بیشتری هستند. بنابراین خرابی یک بخش الکترونیکی ممکن است دستگاهی را که از نظر مکانیکی هنوز سالم است، از کار بیندازد.
به همین دلیل نمی‌توان گفت تمام لوازم خانگی جدید الزاماً عمر کوتاه‌تری دارند؛ بلکه باید مدل، برند، کیفیت قطعات، شرایط استفاده و سابقه تعمیرات را نیز در نظر گرفت.
چگونه عمر لوازم خانگی را بیشتر کنیم؟
برای افزایش عمر مفید وسایل خانگی، لازم نیست کار پیچیده‌ای انجام دهید. چند عادت ساده می‌تواند تأثیر زیادی داشته باشد:
- دستگاه را بیش از ظرفیت آن استفاده نکنید.
- فیلترها و بخش‌های قابل شست‌وشو را مرتب تمیز کنید.
- صدا، بو، لرزش یا عملکرد غیرعادی را نادیده نگیرید.
- دستگاه را طبق دستورالعمل سازنده نصب کنید.
- از شوینده و مواد مناسب استفاده کنید.
- کابل، دوشاخه، شیلنگ و اتصالات را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنید.
- برای دستگاه‌های حساس، شرایط مناسب برق و محیط را فراهم کنید.
- تعمیرات را به تعویق نیندازید.
- از تعمیرکار متخصص برای ایرادات فنی استفاده کنید.
- دفترچه راهنمای دستگاه را دور نیندازید؛ بسیاری از نکات مهم نگهداری در آن نوشته شده است.
کدام لوازم خانگی بیشتر به نگهداری نیاز دارند؟
میزان نیاز به نگهداری در دستگاه‌های مختلف متفاوت است. برای مثال، ماشین لباسشویی به مراقبت از فیلتر، لاستیک درب، مسیر تخلیه و تراز بودن دستگاه نیاز دارد. یخچال به گردش مناسب هوا، تمیزی بخش‌های مربوط به تهویه و جلوگیری از تجمع گردوغبار نیازمند است.
ماشین ظرفشویی نیز باید به‌طور منظم از نظر فیلتر، بازوهای آب‌پاش و مسیر تخلیه بررسی شود. جاروبرقی هم به تمیز بودن فیلتر و عدم پر شدن بیش از حد مخزن یا کیسه وابسته است.
بنابراین بهترین روش این است که برای هر وسیله، برنامه نگهداری مخصوص همان دستگاه را داشته باشید.
جمع‌بندی
کوتاه شدن عمر لوازم خانگی همیشه به معنای پایین بودن کیفیت دستگاه نیست. استفاده بیش از ظرفیت، تمیز نکردن فیلترها، نصب نادرست، استفاده از شوینده نامناسب، بی‌توجهی به علائم خرابی و انجام ندادن سرویس‌های دوره‌ای از جمله عواملی هستند که می‌توانند عمر مفید وسایل خانگی را کاهش دهند.
با چند اقدام ساده و منظم می‌توان از بسیاری از خرابی‌های زودهنگام جلوگیری کرد و هزینه تعمیر یا تعویض لوازم خانگی را نیز کاهش داد.
AD